Warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary

Artykuły Prawne » Prawo karne i wykroczeń » Warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary

Kto może się ubiegać o warunkowe zwolnienie z odbycia kary pozbawienia wolności?

Orzeczenie przez Sąd kary pozbawienia wolności wiąże się co do zasady z koniecznością odbycia tej kary w pełnym jej wymiarze. Istotą warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności jest skrócenie czasu orzeczonej przez sąd sankcji. Warunkowe przedterminowe zwolnienie polega więc na rezygnacji z kontynuowania wykonywania orzeczonej kary pozbawienia wolności i dalszego pobytu skazanego w zakładzie karnym przed upływem końcowego terminu jej wykonywania, jaki wynika z wyroku sądu.

Kto może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności?

O warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary mogą ubiegać się osoby skazane na karę pozbawienia wolności, karę 25 lat pozbawienia wolności, karę dożywotniego pozbawienia wolności, a także osoby, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, gdy kara ta została następnie zarządzona i wdrożona do efektywnego wykonania (skazany na karę pozbawienia wolności rzeczywiście został osadzony w zakładzie karnym).

Co szczególnie istotne, warunkowe przedterminowe zwolnienie nie obejmuje skazanych, wobec których zarządzono wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za nieuiszczoną grzywnę lub niewykonaną karę ograniczenia wolności, a także do osób ukaranych karą aresztu za wykroczenie, gdyż prawo wykroczeń nie zna instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia.

Przesłanki udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia

Przesłanki udzielenia przez sąd warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności zostały wskazane w art. 77 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem, skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty kary tylko wówczas, gdy:

  • jego postawa,
  • właściwości i warunki osobiste,
  • okoliczności popełnienia przestępstwa,
  • zachowanie po jego popełnieniu,
  • zachowanie w czasie odbywania kary

uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie stosował się do orzeczonego środka karnego lub zabezpieczającego i przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.

Możliwość skorzystania z instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia uzależniona jest więc od pozytywnej prognozy kryminologicznej skazanego, ocenionej przez sąd na podstawie wszystkich w/w czynników, związanych z osobą skazanego. Na podstawie analizy tych wszystkich czynników (bez możliwości pominięcia któregokolwiek z nich) sąd musi dojść do przekonania, że skazany po zwolnieniu będzie się zachowywał w sposób ustawowo od niego oczekiwany, tzn. po pierwsze, że skazany będzie stosował się do orzeczonego środka karnego (z art. 39 k.k.) lub środka zabezpieczającego (określonego w art. 93a k.k.)- jeśli zostały orzeczone, po drugie że skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.

Należy jednak mieć na uwadze to, że przy ocenie prognozy kryminologicznej skazanego nie mogą być brane pod uwagę takie okoliczności jak: rodzaj popełnionego przestępstwa, stopień jego społecznej szkodliwości, względy natury sprawiedliwościowej lub potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, prawnokarny status sprawcy (recydywista, multirecydywista, sprawca popełniający przestępstwo w ramach przestępczości zorganizowanej itd.), zbyt krótki okres, jaki upłynął od odbycia minimum kary uprawniającej do warunkowego zwolnienia, lub zbyt długi albo zbyt krótki okres pozostały do końca kary.

WAŻNE! Skazanego można warunkowo zwolnić po odbyciu co najmniej połowy kary. W przypadku skazanego w warunkach recydywy, warunkowe przedterminowe zwolnienie może nastąpić po odbyciu dwóch trzecich kary, natomiast w odniesieniu do multirecydywisty (recydywa wielokrotna) – po odbyciu trzech czwartych kary. Skazanego na karę 25 lat pozbawienia wolności można warunkowo zwolnić po odbyciu 15 lat kary, natomiast skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności po odbyciu 25 lat kary.

Co jest istotne, instytucja określona w art. 77 § 1 k.k. ma zawsze charakter fakultatywny, tzn. sąd może, lecz musi udzielić warunkowego przedterminowego zwolnienia.

Okres próby warunkowego przedterminowego zwolnienia

Jak sama nazwa wskazuje, warunkowe przedterminowe zwolnienie łączy się zawsze z wyznaczeniem okresu próby. Okres próby stanowi co do zasady czas pozostały do odbycia kary. Nie może on być jednak krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat.

Przykład: Sąd wydał wyrok, w którym orzekł karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Skazany ubiegający się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary wykonał już 1 rok i 6 miesięcy kary. Czas pozostały do odbycia kary to 1 rok. Zgodnie z ustawą okres próby nie może być jednak krótszy niż 2 lata. W związku z tym udzielając warunkowego przedterminowego zwolnienia sąd wyznaczy okres próby na 2 lata.

Pamiętać jednak należy, że w przypadku osób skazanych w warunkach multirecydywy okres próby nie może być krótszy niż 3 lata. W razie warunkowego zwolnienia z kary 25 lat pozbawienia wolności lub dożywotniego pozbawienia wolności okres próby wynosi 10 lat.

Uznanie kary za odbytą a odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia.

Należy pamiętać, że jeżeli w okresie próby i w ciągu 6 miesięcy od jej zakończenia nie odwołano warunkowego zwolnienia, karę uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia, tj. z momentem opuszczenia przez warunkowo zwolnionego zakładu karnego w wyniku wykonania orzeczenia o warunkowym zwolnieniu.

Z powyższego wynika jednak, że sąd może odwołać warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia kary, co skutkować będzie powrotem do zakładu karnego. Przykładowo wskazać należy, że sąd penitencjarny musi odwołać warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Jeżeli natomiast zwolniony w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności popełnił inne przestępstwo lub została orzeczona kara inna niż w/w albo gdy uchyla się od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych, sąd może odwołać warunkowe przedterminowe zwolnienie.

Warto zatem przez czas trwania próby nie naruszać porządku prawnego i postępować zgodnie z nałożonymi przez sąd obowiązkami, by uniknąć powrotu do więzienia.

Właściwość sądu

O warunkowym przedterminowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym. W posiedzeniu ma prawo wziąć udział m.in. prokurator, skazany oraz obrońca. Sądem penitencjarnym jest Sąd Okręgowy Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych. Pamiętać należy, że udzielenie przez Sąd warunkowego przedterminowego zwolnienia następuje na wniosek skazanego lub na wniosek jego obrońcy, a także na wniosek sądowego kuratora zawodowego lub dyrektora zakładu karnego. Wniosek podlega opłacie w wysokości 45 zł.

Wszelkie wątpliwości w przedmiocie sporządzenia wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pomoże rozwiać adwokat Angelika Rucińska prowadząca Kancelarię Adwokacką w mieście Poznań.

Pomoc prawna - Adwokat Angelika Rucińska - Kancelaria Adwokacka Poznań

Kancelaria Adwokacka Poznań

Skorzystaj z pomocy doświadczonego Adwokata w Poznaniu. Przybliż nam swój problem, a my wskażemy Ci najszybsze i skuteczne rozwiązania sprawy!

 

Adwokat