Oszustwo – wyłudzenie

Artykuły Prawne » Prawo karne i wykroczeń » Oszustwo – wyłudzenie

Oszustwo – wyłudzenie

Oszustwo jest przestępstwem określonym w art. 286 § 1 k.k. Z uwagi na złożony charakter tego przepisu, pociągnięcie do odpowiedzialności sprawcy przestępstwa oszustwa uzależnione jest od spełnienia kilku warunków.

Dla prawidłowego zrozumienia przesłanek odpowiedzialności karnej sprawcy, adwokat Angelika Rucińska omówi każdą z nich z osobna.

Zgodnie z treścią art. 286 § 1 k.k. kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Elementy oszustwa

Pierwszym elementem, który składa się na przestępstwo oszustwa jest doprowadzenie przez sprawcę innej osoby (zarówno człowieka, jak i osoby prawnej) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Przy czym należy pamiętać, ze nie zawsze musi być to mienie własne. Wystarczy, aby sprawca dysponował tym mieniem. Wówczas pokrzywdzonym jest nie tylko ten, kto rozporządzał mieniem, ale również ten, do kogo to mienie faktycznie należało.

Przykład:

  • wyzbycie się składników majątkowych,
  • zwolnienie z długu,
  • zaciągnięcie zobowiązań.

Drugim elementem, który musi zaistnieć dla zarzucenia sprawcy przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. jest sposób jego działania, który może polegać na:

  • wprowadzeniu w błąd pokrzywdzonego- oznacza wywołanie przez sprawcę swoim zachowaniem u pokrzywdzonego mylnego wyobrażenia o rzeczywistości (np. przedłożenie do banku wniosku kredytowego zawierającego nieprawdziwe dane, na podstawie którego dojdzie do zawarcia umowy, wprowadzając tym samym pracownika banku w błąd co do możliwości spłaty kredytu),
  • wyzyskaniu błędu pokrzywdzonego- zachodzi wtedy, kiedy pokrzywdzony już ma błędne wyobrażenie o rzeczywistości, sprawca zaś wyobrażenie to wykorzystuje (np. zakup reprodukcji jako cennego dzieła sztuki, o czym pokrzywdzony nie wiedział, a sprawca nie wyprowadził go z błędu),
  • wyzyskaniu niezdolności pokrzywdzonego do należytego pojmowania przedsiębranego działania- chodzi tu o wykorzystanie braku możliwości racjonalnej oceny decyzji, które pokrzywdzona osoba podejmuje z uwagi na wiek, stan zdrowia, rozwój umysłowy, itp. (np. nakłanianie osoby starszej do sprzedaży cennego przedmiotu po bardzo niskiej cenie).

Kiedy sprawca będzie odpowiadał za oszustwo?

Po pierwsze trzeba wykazać, że jedno z wyżej wymienionych zachowań sprawcy doprowadziło pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Pokrzywdzony działa zatem samodzielnie, lecz pod wpływem zachowania sprawcy przestępstwa.

Po drugie trzeba wykazać, że sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Korzyść majątkową postrzegać należy, jako każde przysporzenie majątkowe, tj. zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów. Sprawca przestępstwa oszustwa podejmuje więc swoje zachowania po to, by korzyść taką uzyskać.

Po trzecie sprawca musi swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim obejmować wprowadzenie w błąd innej osoby/wyzyskanie błędu innej osoby/wyzyskanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania oraz to, że doprowadza w ten sposób inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Krótko mówiąc sprawca zdaje sobie sprawę ze swojego działania, chce wprowadzić inną osobę w błąd i osiągnąć korzyść majątkową.

Wymiar kary

Oszustwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. W wypadku mniejszej wagi (tj. w sytuacji, gdy czyn charakteryzuje się niższą społeczną szkodliwością, np. pokrzywdzony niekorzystnie rozporządził mieniem niskiej wartości), sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Natomiast, gdy sprawca dopuszcza się przestępstwa oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości (tj. mienia powyżej 200.000,00 zł), podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

UWAGA! W kodeksie karnym wskazano, że taką samą karę poniesie również osoba, która żąda od pokrzywdzonego korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy. Rzecz ma być bezprawnie zabrana, a więc nielegalnie, w sposób naruszający porządek prawny. Wartość tej rzeczy nie ma znaczenia.

Pamiętać należy, że w przypadku gdy przestępstwo oszustwa zostało popełnione na szkodę osoby najbliższej, wówczas ściganie sprawcy czynu następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Jednakże od każdej reguły są wyjątki!

Sprawca oszustwa, który dobrowolnie naprawił szkodę w całości lub w znacznej części może liczyć na nadzwyczajne złagodzenie kary przez sąd. Jeśli szkoda została naprawiona w całości, sąd może nawet odstąpić od wymierzenia kary.

Jeżeli postawiono Ci zarzut popełnienia występku oszustwa lub jesteś osobą pokrzywdzoną, zapraszam do bezpośredniego kontaktu z moją kancelarią adwokacką w mieście Poznań. Jako adwokat prowadzę sprawy karne w tym m.in. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

Pomoc prawna - Adwokat Angelika Rucińska - Kancelaria Adwokacka Poznań

Kancelaria Adwokacka Poznań

Skorzystaj z pomocy doświadczonego Adwokata w Poznaniu. Przybliż nam swój problem, a my wskażemy Ci najszybsze i skuteczne rozwiązania sprawy!

 

Adwokat