Prawo do kontaktu dziadków z wnukami

Artykuły Prawne » Rozwody i sprawy rodzinne » Prawo do kontaktu dziadków z wnukami
Alienacja rodzicielska • Czym jest alienacja i jak jej przeciwdziałać? Wyjaśnia Adwokat z Poznania Angelika Rucińska.

Prawo do kontaktu dziadków z wnukami.

W większości wielopokoleniowych rodzin, dziadkowie pełnią w życiu swoich wnucząt bardzo ważną rolę. Niekiedy więzi uczuciowe między dziadkami i wnukami są równie silne jak między rodzicami a dziećmi. W dzisiejszych czasach dziadkowie coraz częściej przejmują opiekę nad wnukami (szczególnie tymi najmłodszymi) w czasie, gdy rodzice np. pracują, co dodatkowo wzmacnia relacje między nimi. Niekiedy jednak, na skutek różnych zdarzeń życiowych, tj. rozwód rodziców dziecka, przeprowadzka rodziny, wyjazd za granicę, dziadkowie zostają pozbawieni praktycznie z dnia na dzień jakichkolwiek kontaktów ze swoimi wnukami. Czy w takiej sytuacji dziadkowie mogą szukać jakiejkolwiek ochrony, gwarantującej im prawo do realizowania kontaktów z wnukami? Odpowiedź na powyższe pytanie znajdziesz w niniejszym artykule.

Czym są kontakty z dzieckiem?

Zanim odpowiemy na pytanie, komu przysługuje prawo do realizowania kontaktów z dzieckiem, zasadnym byłoby w pierwszej kolejności wyjaśnienie, czym w ogóle owe “kontakty” są. Odpowiedzi należałoby poszukać w ustawie z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

W art. 113 § 2 k.r.o. ustawodawca wskazał, że kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności:

  1. przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu),
  2. bezpośrednie porozumiewanie się, 
  3. utrzymywanie korespondencji, 
  4. korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Ważne! Powyższe wyliczenie stanowi jedynie otwarty katalog, w związku z czym możliwe są kontakty realizowane w innych formach, nieuwzględnionych w tym przepisie.

Komu przysługuje prawo do realizowania kontaktów z dzieckiem?

Zgodnie z art. 113 § 1 k.r.o., niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Z powyższego wynika więc, iż prawo do realizowania kontaktów z dzieckiem jest niezależne od władzy rodzicielskiej, tj. przysługuje rodzicowi, który ma ograniczoną władzę rodzicielską lub nawet został jej pozbawiony.

Co jednak z dziadkami?

Czy im również przysługuje prawo do kontaktów z wnukami? Odpowiedź jest prosta: tak, dziadkom również przysługuje prawo do kontaktów z wnuczkami. W art. 1136 k.r.o. ustawodawca zaznaczył, że przepisy działu dotyczącego kontaktów z dzieckiem, stosuje się odpowiednio do kontaktów:

  1. rodzeństwa,
  2. dziadków,
  3. powinowatych w linii prostej,
  4. a także innych osób, jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.

Z powyższego wynika, że dziadkowie stanowią trzecią, po rodzicach i rodzeństwie, grupę najbliższych krewnych dziecka i dlatego kontakty z nimi podlegają szczególnie silnej ochronie, nie będąc zależne od przesłanki sprawowania przez dłuższy czas pieczy nad dzieckiem. Każdy z krewnych wymienionych w powyższym przepisie ma prawo do kontaktów osobistych z dzieckiem. Jednakowoż zaznaczyć należy, że odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących kontaktów z dzieckiem polegać powinno generalnie na mniejszej intensywności tych kontaktów z osobami bliskimi, w porównaniu do kontaktów z rodzicami. Wyrażać się to powinno w mniejszej częstotliwości i czasie trwania tych kontaktów oraz w formach ich wykonywania.

Ważne! W orzecznictwie podnosi się, że zakres kontaktów dziadków z wnukami podporządkowany jest konieczności ochrony dobra dziecka i musi zwykle ulec redukcji, jeżeli dziadkowie są uwikłani w konflikt między rodzicami dziecka. Utrzymywanie kontaktów z wnukiem, który wychowuje się w rodzinie synowej albo zięcia, uzależnione będzie od umiejętności utrzymywania się poza zakresem konfliktu rodziców i przekazywania dziecku treści wychowawczych ukierunkowanych na rozwijanie własnych, odrębnych od tego konfliktu obszarów wspólnej aktywności dziadków i dziecka.

Co należy jednak zrobić, gdy rodzice dziecka uniemożliwiają realizowanie kontaktów dziadków z wnukami lub istotnie je ograniczają?

W jaki sposób dziadkowie mogą dochodzić prawa do kontaktów z wnukami?

W pierwszej kolejności dziadkowie i rodzice dziecka powinni dla dobra małoletniego spróbować znaleźć wspólnie porozumienie w kwestii wykonywania kontaktów z wnukami. Jeżeli jednak próby ugodowego rozstrzygnięcia sprawy nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, dziadkowie zainteresowani utrzymaniem kontaktów z wnukami powinni złożyć do sądu wniosek o ustalenie kontaktów. Wniosek należy złożyć do Sądu Rejonowego wydziału rodzinnego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka (nie dziadków!). W roli wnioskodawców występują w tym przypadku dziadkowie, natomiast jako uczestników postępowania wskazać należy oboje rodziców dziecka oraz małoletniego, którego postępowanie dotyczy.

Wymogi formalne wniosku o uregulowanie kontaktów.

Dla prawidłowego sformułowania wniosku o ustalenie kontaktów z małoletnim, należy uwzględnić w nim następujące kwestie:

  1.  oznaczenie sądu, do którego jest skierowany – jak wskazano powyżej, wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem kieruje się do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka,
  2. oznaczenie stron postępowania – konieczne jest wskazanie imienia i nazwiska wnioskodawców, ich adresów zamieszkania, nr PESEL, a także danych identyfikujących uczestników postępowania (w przypadku, gdy wnioskodawców reprezentuje pełnomocnik również jego imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub siedziby),
  3. oznaczenie rodzaju pisma – niezbędne jest zaznaczenie w treści pisma “Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem”,
  4. osnowa wniosku – tzn. merytoryczna treść wniosku o ustalenie kontaktów z dzieckiem, z której wynika, czego wnioskodawcy domagają się w postępowaniu sądowym. Tutaj należy więc określić, w jaki sposób dziadkowie chcieliby, aby ich kontakty z wnukami odbywały się (jakiego rodzaju kontaktów domagają się oraz w jakim zakresie czasowym). Mogą to być kontakty osobiste, poprzez określenie dni i godzin, w które dziadkowie chcieliby np. zabierać dziecko poza jego miejsce zamieszkania. Jeżeli dziecko jest małe lub mocno zżyte z rodzicami, istnieje możliwość uregulowania kontaktów z dziadkami w miejscu zamieszkania dziecka. Warto pamiętać, że jeżeli dziadkowie i rodzice dziecka pozostają w konflikcie, należałoby w sposób jak najbardziej precyzyjny i szczegółowy określić sposób realizowania kontaktów z wnukami, np. w każdą środę miesiąca od godz. 15:00 do godz. 19:00 oraz każdą pierwszą i trzecią sobotę miesiąca od godz. 10:00 do godz. 18:00 poza miejscem zamieszkania dziecka. Określając we wniosku sposób uregulowania kontaktów z wnukami, należy mieć na względzie przede wszystkim rytm życia dziecka, jego przyzwyczajenia, obowiązki szkolne czy zajęcia dodatkowe, a także kontakty z innymi członkami rodziny (np. drugim rodzicem).
  5. wskazanie faktów, na których wnioskodawcy opierają swój wniosek oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów- we wniosku o ustalenie kontaktów z dzieckiem niezbędne jest wskazanie konkretnych okoliczności faktycznych, które popierają nasze żądanie oraz przedstawienie dowodów, za pośrednictwem których owe fakty możemy wykazać (domagając się uregulowania kontaktów z wnukami warto przedstawić sądowi, jak wyglądały dotychczas spotkania z dzieckiem, jakie więzi łączą dziecko z wnioskodawcami, jak często dochodziło do kontaktów z wnukiem, z jakiej przyczyny doszło do ograniczenia kontaktów z wnukami, itp. oraz wskazać dowód na poparcie tych twierdzeń, np. zdjęcia z wnukami z różnych sytuacji życiowych, zeznania świadków potwierdzające częstotliwość spotkań, czy więź dziecka z dziadkami, itp.),
  6. podpis wnioskodawców lub ich pełnomocnika,
  7. wymienienie załączników, które należy ponadto dołączyć do wniosku o ustalenie kontaktów.

Ważne! Wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem podlega opłacie stałej, która wynosi obecnie 100,00 zł. Do wniosku należy dołączyć potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej.

Po rozpoznaniu sprawy (uznając wniosek za zasadny) sąd wydaje postanowienie, w którym określa sposób realizowania kontaktów dziadków z wnukami. Dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego postanowienia możliwa jest egzekucja takich kontaktów, również w sposób przymusowy, jeśli rodzice w dalszym ciągu utrudniają lub uniemożliwiają kontakty z wnukiem.

Więcej na temat sposobów egzekucji kontaktów z dzieckiem znajdziesz w poprzednim artykule p.t. “Alienacja rodzicielska – czym jest i jak jej przeciwdziałać?”.

Podsumowując, prawo do realizowania kontaktów z dzieckiem przysługuje nie tylko rodzicom, ale również innym członkom rodziny dziecka, w tym jego dziadkom. Aby uzyskać kontakty z wnukiemi przy braku porozumienia z rodzicami dziecka, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku do sądu rodzinnego. Brak sztywnej regulacji dotyczącej częstotliwości kontaktów pomiędzy dziadkami i wnukami powoduje, iż sąd każdorazowo indywidualnie rozpatruje sytuację i stosunki między stronami. Warto więc mieć na uwadze, że prawidłowe sformułowanie wniosku o uregulowanie kontaktów z dzieckiem umożliwi pełne odzwierciedlenie interesów uprawnionych dziadków. W razie jakichkolwiek pytań czy wątpliwości, zachęcamy do skorzystania z porady prawnej adwokat Angeliki Rucińskiej, która zajmuje się sporządzaniem wniosków omawianych z niniejszym artykule.

Pomoc prawna - Adwokat Angelika Rucińska - Kancelaria Adwokacka Poznań

Kancelaria Adwokacka Poznań

Skorzystaj z pomocy doświadczonego Adwokata w Poznaniu. Przybliż nam swój problem, a my wskażemy Ci najszybsze i skuteczne rozwiązania sprawy!

 

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Kategorie

Najnowsze artykuły prawne

Komentarze

  1. Potwierdzam takie odczucia . Przykład : w okresie 10 lat funkcjonował PKF SKARBIEC GDAŃSK ... wyłudził 70 mil zł od…

  2. Witam Żona rząda podziału majątku jesteśmy 29 lat po ślubie. Czy jest to możliwe załatwić notarialnie czy trzeba zrobić to…

  3. Dzień dobry.Mam pytanie czy usunięte konto na WP , i wiadomośći są gdzie w internecie zapisane,czy ktoś może je odzyskać,np.służby.

  4. witam, córka w przedszkolu opowiedziala że tata uderzył syna ,dlatego ma siniaki na plecach..co jest absurdalne.. przedszkole wezwali policję ,ktora…

Adwokat